Circular Skills VMBO en HBO

Beroepsonderwijs ontwikkelen om de transitie naar een circulaire economie in de bouw- en installatiesector mogelijk te maken.

In september 2016 klonk in Nederland het startschot voor de transitie naar een circulaire economie met het Rijksbrede programma Circulaire Economie ‘Nederland circulair in 2050’. Uit dit programma is het grondstoffenakkoord voortgekomen dat is uitgewerkt in vijf transitieagenda’s. In alle agenda’s wordt het belang voor het opleiden van vakmensen op het gebied van de circulaire economie benoemd. De ontwikkeling van concrete, circulaire vaardigheden in het beroepsonderwijs is een belangrijke voorwaarde voor de transitie, maar loopt achter ten opzichte van ontwikkelingen in het bedrijfsleven. De stichting Leren Voor Morgen zet zich in voor onderwijs gericht op duurzame ontwikkeling, zoals de circulaire economie. De stichting heeft onderzocht hoe het beroepsonderwijs moet worden vernieuwd om te voorkomen dat er een tekort aan vakmensen ontstaat. Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat financiert hiervoor een project binnen het MBO en de Goldschmeding Foundation financiert aanvullend hierop een vergelijkbaar project binnen het VMBO en HBO: het Circular Skills Programma.

De aanpak
Dit project legt de focus op het beroepsonderwijs in de sector ‘bouw, installatie en techniek, omdat daar op dit moment de grootste vraag naar circulaire geschoolde werknemers is. Er staan drie vragen centraal in de aanpak:
1) Welke vaardigheden zijn nodig in de transitie naar een circulaire economie en zijn relevant voor leerlingen in het VMBO en HBO?
2) Hoe kunnen deze vaardigheden worden onderwezen door onderwijsinstellingen binnen het VMBO en HBO?
3) Op welke manier kunnen de benodigde vaardigheden een structurele plek krijgen in het onderwijs?

Om deze vragen te kunnen beantwoorden is er gekeken naar het huidige onderwijsaanbod en de benodigde vaardigheden in de circulaire bouw en installatietechniek. In de uitvoeringsfase worden pilotprojecten uitgevoerd in het VMBO en HBO. De resultaten uit beide fases komen samen in de derde fase waarin kennisontsluiting en het verankeren van vaardigheden centraal staan.

Toekomstbestendig onderwijs
Het Circular Skills Programma draagt bij aan de brede ontwikkeling van vakmensen en bevordert samenwerking tussen verschillende vakgebieden binnen de sector bouw, installatie en techniek. In de eerste fase van het project wordt een onderzoeksrapport opgeleverd over de benodigde aanpassingen in het onderwijsproces. Ook wordt het netwerk gemobiliseerd met een nieuwsbrief. In de tweede fase komt het programma met een breed toepasbare beschrijving van het herzieningsproces van het curriculum en wordt er een trainingsprogramma voor docenten opgeleverd. In de derde en laatste fase komt een website voor docenten online met daarop alle beschikbare kennis, en wordt een werkgroep geformeerd met verschillende vertegenwoordigers vanuit de sector die samenwerken aan een gemeenschappelijke visie.

Aansluiting bij de Goldschmeding Foundation
Dit programma sluit aan op alle werkvelden van de Goldschmeding Foundation. Het verwerven van de juiste vaardigheden voor een circulaire beroepspraktijk richt zich niet alleen op beroepsrelevante kennis en kunde, maar ook op persoonlijke ontwikkeling en deelname aan de samenleving (Mens). Het programma draagt daarnaast ook bij aan de ontwikkeling van het werkveld (Werk). Daarnaast bevordert het programma de transitie naar een circulaire economie, met een positief effect op de arbeidsmarkt.

Daan de Kruijf Projectleider