Ex’tax

Een herziening van het belastingsysteem ter bevordering van de circulaire economie.

De Nederlandse overheid heeft als doel om in 2030 voor 50% circulair te zijn en de CO2-uitstoot met 49% verminderd te hebben ten opzichte van 1990. Deze ambitieuze doelstellingen vragen om transities op verschillende terreinen. Naast serieuze inspanningen in sectoren als landbouw, transport en milieu, vraagt het ook om aanpassingen op de arbeidsmarkt en in het onderwijs. Factoren die deze doelen tegenwerken: financiële prikkels in het belastingstelsel.
 

Impact van het belastingstelsel op circulariteit

Belastingen sturen de economie. Als de belasting op arbeid hoog is, zullen bedrijven het aantal werknemers proberen laag te houden. Als de belasting op energie en natuurlijke hulpbronnen hoog is, zullen deze efficiënter gebruikt worden. Het huidige fiscale systeem is er niet op gestoeld de werkloosheid laag te houden en uitputting van onze natuurlijke hulpbronnen tegen te gaan. Het Ex’tax Project pleit daarom voor een herziening van het belastingsysteem, zodat het beter aansluit op de uitdagingen van onze tijd. Deze verschuiving is voor het creëren een circulaire economie een randvoorwaarde. Welvaart is hierbij minder gebaseerd op het gebruik van natuurlijke hulpbronnen en meer op de voordelen van menselijke hulpbronnen. Het resultaat is een duurzame welvaart ondanks de schaarste van natuurlijke hulpbronnen.


 

Internationale noodzaak

De noodzaak van aanpassingen aan het belastingstelsel wordt zowel in Nederland als internationaal wijd erkend. Hoe ziet een lange termijn herstructurering van belastingen eruit? En wat zijn de effecten op de economie, de werkgelegenheid, het milieu en verschillende sectoren? Door Ex’tax is dit in 2014 en 2016 al onderzocht en inmiddels wordt de urgentie in Nederland en de Europese Unie breed gevoeld. Een belangrijke volgende stap is dat Nederland, als koploper van de circulaire economie én bakermat van internationale fiscale expertise, een voorbeeldfunctie neemt binnen de Europese Unie op het thema belastingen voor de inclusieve circulaire economie.
 

Centrale vragen

Dit project voorziet in een beleidsverkenning, een survey/marktonderzoek onder bedrijven en een communicatiecampagne. De keuzes en bijbehorende berekeningen kunnen tevens door de politieke partijen worden meegenomen in partijprogramma’s in aanloop naar de verkiezingen van maart 2021.

Drie vragen staan in het project centraal:

  1. Welke aanpassingen aan het Nederlandse (en Europese) belastingsysteem zijn noodzakelijk?
  2. Wat zijn de effecten van deze aanpassingen op de economie, werkgelegenheid, milieu en verschillende sectoren?
  3. Welke risico’s en kansen zien ondernemers als het belastingstelsel wordt aangepast aan de circulaire doelen? Wat zijn de effecten voor sociale ondernemingen en circulaire business modellen?

Doel van het project is antwoorden op deze vragen te leveren in data, visualisaties en praktijkvoorbeelden, en uiteindelijk een positieve bijdrage aan het toekomstige beleid.

Foto header: timJ

Femke Groothuis - Ex'tax
Femke Groothuis Projectleider