Ga naar de inhoud
Verdiepte Governance

Verdiepte Governance

Samen op weg naar een menswaardige governance praktijk, waarin bestuurders en toezichthouders vanuit een persoonlijke transitie werken aan een menswaardige en duurzame economie.

Partner(s)

Nyenrode Business Universiteit
Universiteit voor Humanistiek
Sioo

Looptijd December 2021 - heden

Maatschappelijke urgentie

Bestuurders en commissarissen in het bedrijfsleven ervaren spanning tussen hun persoonlijke idealen en organisatiebelangen. Dit belemmert effectieve besluitvorming die nodig is om maatschappelijke transities te versnellen.

Ambitie project

Verdiepte Governance onderzoekt en ontwikkelt een vernieuwend governanceperspectief waarin spanning betekenisvol wordt benut voor besluitvorming vanuit collectieve wijsheid, verantwoordelijkheid en langetermijnwaardecreatie.

Impactdoelstelling

Bestuurders en commissarissen versterken hun handelingsbekwaamheid onder spanning, waardoor governance veerkrachtiger, mensgerichter en toekomstbestendiger wordt in complexe maatschappelijke contexten.

Status

  • Derde ontwikkelcyclus 2026 gestart: focus op valideren en verfijnen van zeven governancepraktijken.
  • CoP van start: nieuwe groep bestuurders en commissarissen start met iteratieve leer en onderzoeksrondes.
  • Onderzoek loopt door; aanvullende interviews, reflecties en ontwerpwerk verdiepen het governancekader.
  • Publicaties in voorbereiding; consolidatie van inzichten en overdraagbare principes voor bredere verspreiding.

In het kort

Door zijn omvang en veranderkracht heeft het bedrijfsleven een enorme impact op de transitie naar een menswaardige en duurzame economie. Bestuurders en commissarissen spelen hierin een cruciale rol. Daarbij kunnen spanningen ontstaan tussen hun eigen idealen en de belangen van de organisatie. 

Door zijn omvang en veranderkracht heeft het bedrijfsleven een enorme impact op de transitie naar een menswaardige en duurzame economie. Bestuurders en commissarissen spelen hierin een cruciale rol. Daarbij kunnen spanningen ontstaan tussen hun eigen idealen en de belangen van de organisatie.  

Verdiepte Governance onderzoekt hoe bestuurders en commissarissen in complexe maatschappelijke transities constructief kunnen omgaan met deze spanningen. Waar traditionele governance spanning probeert te minimaliseren, laat dit onderzoeksproject zien dat spanning juist een bron is voor betekenisgeving, oordeelsvorming en langetermijnwaardecreatie. Door onderzoek, cocreatie en praktijkontwikkeling binnen Communities of Practice ontstaat een vernieuwend governanceperspectief dat de mens achter de bestuurder centraal stelt. 

Verdiepte Governance vertrekt vanuit het inzicht dat spanning geen verstoring is, maar een wezenlijk onderdeel van bestuur en toezicht. Grote maatschappelijke vraagstukken brengen structurele paradoxen en morele ambiguïteit met zich mee, zichtbaar in zowel boardroominteracties als persoonlijke afwegingen van bestuurders. Het project onderzoekt deze spanningsdynamiek op individueel en interpersoonlijk niveau en plaatst die in een bredere context waarin governance voortdurend in ontwikkeling is. 

Binnen deze benadering worden bestuurders en commissarissen gezien als dragers van spanning, waarbij hun ervaringen en morele vragen een belangrijke bron zijn voor richting en verantwoordelijkheid. Met Action Design Research en Communities of Practice als kern werkt Verdiepte Governance aan praktijken die bestuurders helpen koers te houden, twijfel productief te maken en spanning betekenisvol te hanteren. Zo ontstaat een toekomstbestendig governanceperspectief dat relationeel, betekenisgericht en stevig verankerd is in de realiteit van maatschappelijke transities.

'Op weg naar de nieuwe economie krijgen we in de bestuurskamer te maken met transitiestress. De vertaling naar beleid loopt achter bij de intenties en dat voelt ongemakkelijk. Daarbij houden compliance en wet- en regelgeving dominante gewoonten in stand. Deze reis begint eenvoudigweg bij onszelf en maken we samen.'
Patrick Nullens
Hoogleraar Leiderschapsethiek, Universiteit voor Humanistiek

Een nieuwe praktijk van besturen

Besturen in deze tijd vraagt meer dan rationele besluitvorming en controle. Het omgaan met, en houden van, onzekerheden en de urgentie van klimaatverandering, sociale ongelijkheid en systeemveranderingen vraagt een andere houding in de boardroom. De good practices die in Verdiepte Governance door de deelnemers zijn ontwikkeld nodigen uit tot diepgaande reflectie op routines, mens- en wereldbeelden en het integreren van ethiek, authenticiteit en medemenselijkheid in besluitvorming. Daarbinnen is het zoeken en onderzoeken van ongemak het centrale thema. De andere zes practices bieden vervolgens verschillende perspectieven/lenzen om naar complexe vraagstukken te kijken - anders dan de lens van economie alleen - en zo te komen naar een meer menswaardige economie.

De zeven good practices: 

  1. Zoek en onderzoek het ongemak – Geef spanning in de boardroom ruimte en zie het als startpunt voor verandering.

  2. Luister en stel andere vragen – Faciliteer gesprekken door met aandacht te luisteren en hoopvolle, toekomstgerichte vragen te stellen. 

  3. Doorbreek belemmerende routines – Herken welke gewoontes vernieuwing in de weg staan en durf ze te veranderen. 

  4. Voorkom morele gemakzucht met ethische reflectie – Integreer ethische overwegingen structureel in governance. 

  5. Ken jezelf en laat je zien – Wees bewust van je waarden, ontwikkel je als mens en breng je authenticiteit in. 

  6. Durf je te laten raken – Sta open voor verbinding, kunst, natuur en zingeving; verbreed je grondhouding. 

  7. Word een verbinder – Doorbreek polarisatie en zoek actief de samenwerking op, ook buiten de eigen kring. 

Het belang van persoonlijke transities voor leiderschap

In het voorgaande project ‘Ongemak in de Boardroom’ (een gezamenlijk initiatief van FutureUp (voorheen: MVO Nederland) en Goldschmeding Foundation) is ontdekt dat persoonlijk leiderschap op persoonlijke transities noodzakelijk is voor leiderschap in ondernemingen en in de maatschappij. Het gaat hier om een verdieping die van binnenuit komt, waarin de mens die bestuurt of toezicht houdt zichzelf meeneemt in de boardroom. De ontwikkelde good practices rusten de commissaris en bestuurder toe voor individuele, gezamenlijke en bedrijfsmatige transitie. Hiermee introduceren we een governancepraktijk die aanvult op regelgeving, structuur, beleid en kennis.

Contact

Mocht u vanuit uw organisatie of expertise willen bijdragen aan of betrokken raken bij Verdiepte Governance? Stuur een bericht naar: naar info@verdieptegovernance.nl.

Foto credits: Tycho Muller (PhotoRepublic)