Praktijkcase over de HBO Guide
Toen in 2023 het Sectorplan HEO ‘Samen waarde creëren voor brede welvaart’ werd gepresenteerd, was de boodschap duidelijk: het hbo-economieonderwijs moet meer aansluiten op de maatschappelijke opgaven van deze tijd. Onderwijs vormt de leiders van morgen; het gedachtegoed en de kennis die studenten meekrijgen, bepalen hoe ze later deelnemen aan de economie. Het is belangrijk dat studenten leren om niet alleen financiële, maar meervoudige waarde te creëren. Het sectorplan schetste de richting voor vernieuwing, en hogescholen werden geacht deze visie zelf te vertalen naar de eigen onderwijspraktijk. Samen met onze partners hebben we gewerkt aan onderwijsvernieuwing die hen daarbij helpt. Deze case zoomt in op de HBO Economy Guide.
Samen met Our New Economy (ONE) wilden we een instrument ontwikkelen dat opleidingen in het economisch domein ondersteunt bij curriculumvernieuwing. De ‘HBO Economy Guide’ moest een gedeeld referentiekader bieden en een praktisch handelingsperspectief zodat opleidingen niet elk afzonderlijk het wiel hoeven uitvinden, en er een beweging naar economieonderwijs vanuit brede welvaart gemaakt kan worden.
Vertrekpunt
Aan de start van het project stond de sector op een kruispunt. De bereidheid om te vernieuwen was groot, maar er ontbrak een gemeenschappelijke taal om brede welvaart, duurzaamheid en systeemdenken te vertalen naar het curriculum. Docenten en onderwijsontwikkelaars wilden wel, maar misten tijd, expertise en overzicht.
Daar kwam bij dat curriculumherziening in het economisch hbo wordt gestuurd via Landelijke Opleidingsprofielen (LOP’s). Deze waren al volop in beweging door het sectorplan, maar er was geen instrument dat opleidingen hielp aan te sluiten op het landelijk proces en de vernieuwing te verankeren.
Gezamenlijke ontwikkeling
Wat begon als een klassieke adviesrapport aanpak, transformeerde naar een levend, online platform, ontwikkeld om aan te sluiten op de dynamiek in het hbo en de snelheid van onderwijsontwikkeling.
Ruim 50 experts droegen bij aan de inhoud en 100 professionals namen deel aan validatiesessies. De HBO Guide is een voorbeeld van sectorbrede co-creatie.
De HBO Guide bevat:
Een sectorbreed referentiekader voor economieonderwijs vanuit brede welvaart
Twaalf vakmodules met leeruitkomsten, voorbeelden en didactische materialen
Praktische tools, zoals reflectiesessies, trainingsmodules en een curriculumscan
Voorbeelden uit de praktijk, ontwikkeld samen met opleidingen in het HEO
Impact in de sector
ONE heeft advies uitgebracht op de herziening van 17 van de 32 opleidingsprofielen: ruim de helft van alle studenten in het economisch domein. In veel profielen zijn inmiddels begrippen en leeruitkomsten zichtbaar uit de HBO Guide. Twaalf opleidingen hebben in de ontwikkelfase de Guide ingezet voor reflectiesessies voor curriculumherziening.
De brede betrokkenheid heeft geleid tot een gedeelde taal voor vernieuwing en concrete handvatten waar opleidingen direct mee aan de slag konden. Uit de eindevaluatie blijkt wel dat duurzame impact pas echt ontstaat wanneer instellingen zelf het eigenaarschap nemen over de doorontwikkeling van hun curriculum.
Inzichten voor de onderwijspraktijk
Voor docenten.
Concrete materialen, voorbeelden en opdrachten werken beter dan abstracte verdieping alleen.
Vernieuwen vraagt tijd, ruimte en een gezamenlijke taal; de HBO Guide kan hierbij ondersteuning bieden.
Reflectiesessies verminderen handelingsverlegenheid en vergroten eigenaarschap.
Voor onderwijsontwikkelaars en curriculumcommissies
De grootste doorbraak ontstaat wanneer curriculumvernieuwing wordt verbonden aan de herziening van het landelijke opleidingsprofiel.
Een combinatie van kaders én praktische voorbeelden is essentieel.
Tools zoals de curriculumscan helpen abstracte ambities om te zetten naar concreet ontwerp.
Voor bestuurders
Onderwijsvernieuwing vraagt om prioriteit, capaciteit en een helder proces, niet alleen visie.
Een extern kader kan energie losmaken, maar interne borging is noodzakelijk.
De volgende stap ligt in gedeeld eigenaarschap tussen instellingen en kennispartners.
De HBO Guide is een instrument dat een sectorbrede beweging faciliteert. Als foundation stimuleerde we de samenwerking tussen ONE, opleidingen en experts, om een gedeelde taal en praktisch handelingsperspectief te creëren. Het resultaat is een krachtig instrument om vernieuwing te verankeren: een kompas voor toekomstbestendig economieonderwijs.