Op initiatief van stichting Het Groene Brein reisden Hare Majesteit Koningin Máxima en minister van Klimaat en Groene Groei Stientje van Veldhoven vandaag per trein van Haarlem naar Utrecht. Tijdens deze bijzondere treinreis stonden economische weerbaarheid, rechtvaardigheid en een toekomstbestendige arbeidsmarkt centraal. Deelnemers lieten zien hoe zij deze nieuwe economie vormgeven en waar kansen liggen.
Namens de Goldschmeding Foundation namen bestuursvoorzitter Bert Beun en projectmanager Toekomst van Werk Eva Helmond deel aan de gesprekken, met een duidelijke focus: de toekomst van werk binnen de grondstoffentransitie.
Van opkomend werk naar erkende banen
De verduurzaming en digitalisering vraagt veel van onze economie, werkgevers en werkenden, vooral nu de opgaven groot zijn en de arbeidsmarkt krap is. Nieuwe vormen van werk en vaardigheden ontstaan, onder andere in de grondstoffentransitie rond reparatie, hergebruik en circulaire productie. Tegelijkertijd blijven deze werkgevers en dit werk nog vaak onzichtbaar in beleid, onderwijs en arbeidsmarktstructuren. Verdringing van dit werk is een reëel risico bij nietsdoen.
Tijdens de treinreis stond één vraag centraal: wat is er nodig om deze opkomende vormen van toekomstbanen en –vaardigheden, zoals reparatiebanen, richting 2030 substantieel op te schalen?
Eva Helmond: “Werkgevers geven steeds duidelijker aan dat de vraag er al is. Tegelijkertijd vraagt het organiseren van deze banen om nieuwe vormen van samenwerking, dwars door sectoren heen. Van verhuisbedrijven tot kringlooporganisaties en van detailhandel tot maakindustrie: toekomstbanen en –vaardigheden manifesteren zich op uiteenlopende plekken, maar laten zich nog niet altijd eenvoudig herkennen of organiseren doordat onze arbeidsmarkt in silo's beweegt.”
Arbeidsmarkt moet sneller meebewegen
Werk verandert continu: banen verdwijnen, veranderen en ontstaan. Toch beweegt het huidige arbeidsmarktsysteem nog onvoldoende mee met deze dynamiek. Daardoor dreigt vertraging precies op het moment dat versnelling nodig is.
Juist nu groeit – vaak onder de radar – de vraag naar nieuwe vormen van werk en werkgeverschap en de vraag om de arbeidsmarkt van de toekomst. Zonder gerichte aandacht blijven deze kansen onbenut. Zo vertelde Thami Schweichler, oprichter van United Repair Centre dat hij al jaren zelf volop bezig is met het vinden en opleiden van reparateurs, terwijl hij juist de behoefte heeft om hierin gezien en ontzorgd te worden.
Drie richtingen voor actie
Voor de Goldschmeding Foundation en het focusgebied Toekomst van Werk betekent dit dat drie ontwikkelrichtingen essentieel zijn:
Maak toekomstbanen en vaardigheden zichtbaar
Zorg dat opkomend werk, zoals reparatie, beter wordt herkend en erkend ook via beleid
Versterk samenwerking via ecosystemen
Stimuleer samenwerking tussen sectoren, onderwijs, werkgevers, beleidsmakers en fondsen
Versnel mobiliteit op basis van vaardigheden
Maak het voor werkgevers en mensen makkelijker om zich te ontwikkelen en te bewegen naar nieuw werk
Samen onderweg
Wat deze treinreis bijzonder maakte, was het gezamenlijke karakter. De gesprekken vonden plaats in een breed gezelschap van partners die deze transitie dagelijks vormgeven.
Bert Beun: “De Goldschmeding Foundation ziet deze betrokkenen nadrukkelijk als medereizigers: partijen die samen bouwen aan een arbeidsmarkt waarin toekomstbestendig en betekenisvol werk centraal staat. Wij leren van elkaar, continue, en zullen dat blijven doen in de reis die voortgaat richting een toekomst waarin werkgevers en werkenden zijn voorbereid op de grondstoffentransitie.”
De inzichten uit deze dag vormen een belangrijke stap vooruit — maar vooral een uitnodiging om samen verder te bouwen.
The future is yours