Betekenisvolle dialoog in internationale ketens

Inkopen met oog voor de ander: praktisch invulling geven aan het welzijn van alle stakeholders bij internationaal verantwoord ondernemen
Maatschappelijke context: internationaal verantwoord ondernemen vraagt oog voor welzijn.

Medemenselijk (agapeïsch) ondernemen staat voor een commitment aan de bloei en het welzijn van alle stakeholders van een organisatie. Daar horen dus ook de toeleveranciers van een bedrijf bij en hun onderaannemers, werknemers en iedereen die belang heeft bij bijvoorbeeld een schoon milieu op de productielocatie.

De OESO Richtlijnen voor verantwoord ondernemingsgedrag schrijven voor dat organisaties verantwoordelijkheid nemen voor de effecten van hun bedrijfsvoering op de stakeholders in de toeleveringsketen. De Nederlandse overheid onderschrijft dat. Ook vanuit de Verenigde Naties is er een soortgelijke verwachting t.a.v. bedrijfsleven en mensenrechten. 

 

Hoe brengt een organisatie betekenisvolle dialoog in de inkoopketen in praktijk?

Voor bedrijven die maatschappelijk verantwoord ondernemen, is medeverantwoordelijkheid voor het welzijn van stakeholders in hun ketens een uitgangspunt. Ook aankomende wetgeving stimuleert bedrijven hiertoe. In de afgelopen tien jaar zijn al meerdere bedrijven pro-actief met bovengenoemde normatieve kaders aan de slag gegaan. Het goed luisteren naar deze ‘anderen’ is er een wezenlijk onderdeel van; dat draait om het voeren van wat officieel een ‘betekenisvolle dialoog’ heet.

Daarmee zijn weliswaar positieve en negatieve ervaringen opgedaan, maar is er nog geen eenduidig beeld van wat betekenisvolle dialoog inhoudt en ook geen overzicht van wat werkt in welke context. Voor veel bedrijven is deze onduidelijkheid een belemmering bij het voortvarend oppakken van hun internationale ketenverantwoordelijkheid.

 

Oplossing: ondersteuning van bedrijven met ontwerpen, best practices en handreikingen

De SER heeft bovenstaande ook geconstateerd in de bedrijfssectoren die een convenant hebben gesloten met de overheid en maatschappelijke organisaties op het vlak van Internationaal Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. De SER ondersteunt de bedrijven in die sectoren bij het praktisch handen en voeten geven aan de genoemde richtlijnen en principes. De bedoeling van dit project is om te komen tot helderheid over wat dient te worden verstaan onder ‘betekenisvolle dialoog’ en, op basis daarvan, tot handreikingen en trainingen om dat in de praktijk te brengen.

“Het daadwerkelijk in gesprek gaan met de mensen die direct of indirect de gevolgen van bedrijfsactiviteiten ondervinden, is van groot belang op weg naar een menswaardige economie. Met dit project combineren we onze jarenlange ervaring met nieuwe inzichten om bedrijven en stakeholders te helpen betekenisvolle dialogen in hun ketens op te zetten en uit te voeren.”

– Alexandra van Selm, programmadirecteur Internationaal Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen bij de SER
Aanpak: analyse, conceptontwerp, pilots en fieldlabs

Allereerst wordt een studie gedaan naar de beginselen waarop een betekenisvolle dialoog dient te zijn gestoeld. Daarbij zal onder meer gebruik gemaakt worden van het gedachtegoed op het vlak van ‘Agapè in Bedrijven‘ van prof. Harry Hummels. Tegen deze achtergrond wordt gekeken naar datgene wat stakeholders en experts zeggen over betekenisvolle dialoog en wat daarover bekend is uit beschreven best practices en uit ervaringen in de convenanten en andere initiatieven. Uit deze analyse destilleert de SER een conceptontwerp van ‘betekenisvolle dialoog’.

In de volgende fase wordt het conceptontwerp getest in de praktijk in ‘fieldlabs’ en pilotprojecten. Dan wordt duidelijk welke handelingsperspectieven bedrijven hebben in welke contexten. In de laatste fase van het project staat kennisoverdracht centraal, via o.a. handreikingen en trainingen.

Alexandra van Selm Programmadirecteur Internationaal Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen, SER