Praktijkcase over de hbo alliantie Nieuw Economisch Onderwijs
Toen in 2023 het Sectorplan HEO ‘Samen waarde creëren voor brede welvaart’ werd gepresenteerd, was de boodschap duidelijk: het hbo-economieonderwijs moet meer aansluiten op de maatschappelijke opgaven van deze tijd. Onderwijs vormt de leiders van morgen; het gedachtegoed en de kennis die studenten meekrijgen, bepalen hoe ze later deelnemen aan de economie. Het is belangrijk dat studenten leren om niet alleen financiële, maar meervoudige waarde te creëren. Het sectorplan schetste de richting voor vernieuwing, en hogescholen werden geacht deze visie zelf te vertalen naar de eigen onderwijspraktijk. Samen met onze partners hebben we gewerkt aan onderwijsvernieuwing die hen daarbij helpt. Deze case zoomt in op HBO Alliantie Nieuw Economisch Onderwijs.
Hoewel er grote voordelen te behalen zijn, is samenwerken tussen hogescholen op het gebied onderwijsontwikkeling niet gebruikelijk. Instellingen hechten veel waarde aan autonomie en eigen profielvorming.
Drie hogescholen, Avans Hogeschool, Hogeschool van Amsterdam en Hogeschool Rotterdam besloten het anders te gaan doen. Niet naast elkaar vernieuwen, maar samen. Zo ontstond de HBO Alliantie Nieuw Economisch Onderwijs: een coalitie die laat zien dat vernieuwing niet begint bij het curriculum, maar bij mensen die samenwerken aan een andere manier van opleiden.
Vertrekpunt
Onder leiding van een programmaregisseur werd onderzocht hoe, met gebundelde kracht, de mismatch tussen hbo-economieonderwijs en de maatschappelijke problematiek van de 21e eeuw kon worden bijgesteld.
Samenwerking tussen hogescholen is nieuw en bleek complexer dan gedacht. Instellingen hadden uiteenlopende strategieën en verwachtingen: sommigen wilden snel concrete producten, anderen waren gericht op verkenning en lange termijn. Verschillen in cultuur, werkwijze en tempo gaven frictie en juist dat bleek waardevol in de weg naar gedeeld eigenaarschap en een duidelijke processtructuur.
Gezamenlijke ontwikkeling
Binnen de alliantie is in drie thema’s gewerkt aan inhoud en onderwijs:
Vernieuwing van onderwijsproducten (modules, opdrachten, beoordelingscriteria)
Professionaliseringsmaterialen voor docenten
Initiatieven ten behoeve van sectorbrede vernieuwing van het economisch onderwijs.
Inzichten voor de onderwijspraktijk
Voor docenten
Het veranderen van onderwijs vraagt niet alleen nieuwe inhoud, maar ook tijd voor experimenteren, professionalisering en reflectie.
Samenwerken met collega-docenten binnen én buiten de eigen instelling versterkt de kwaliteit van het onderwijs en vergroot het draagvlak.
Voor onderwijsontwikkelaars
Onderwijsmateriaal dat wordt ontworpen in een samenwerking tussen meerdere instellingen is beter opschaalbaar en stimuleert innovatie.
Een modulaire aanpak biedt balans tussen gezamenlijke ontwikkeling en lokaal aanpassen voor de beste fit.
Voor bestuurders
Structurele samenwerking tussen hogescholen vraagt bestuurlijke afstemming: gedeelde doelen, investeringen en proces.
Investeren in samenwerking (tijd, middelen, commitment) is net zo belangrijk als investeren in de inhoud. Alleen zo ontstaat eigenaarschap en implementatiekracht.
De HBO Alliantie Nieuw Economisch Onderwijs laat zien dat onderwijsvernieuwing meer is dan een curriculumwijziging: het is een systeemverandering. Vanuit de Goldschmeding Foundation hebben we de drie onderwijsinstellingen bewust samengebracht om hun krachten te bundelen. Door ruimte te creëren om gezamenlijk nieuwe mogelijkheden te verkennen, investeren we niet alleen in vernieuwende onderwijsproducten, maar in een beweging die de sector vooruitbrengt