Innovatie Economie-Onderwijs

Het vak economie veranderen zodat scholieren leren waar de economie in essentie over gaat: over relaties, samenwerken en wederzijds belang

Elk jaar volgen honderdduizenden scholieren het vak economie. Zij leren vooral dat de economie draait om zaken als geld, winst en marktwerking. Economische principes die leerlingen helpen in hun dagelijks leven en in hun loopbaan blijven daarmee onderbelicht.

Inzichten voor nieuw economieonderwijs

De laatste decennia heeft de economische wetenschap zich sterk ontwikkeld, onder andere door inzichten uit de psychologie en de biologie. Naast de financiële aspecten draait het in de economie ook om menselijke relaties. Met deze nieuwe inzichten kunnen het inlevingsvermogen en de dienstbaarheid van mensen toenemen, met als gevolg betere samenwerking tussen mensen en een sterkere economie.

Economie draait om relaties en draagt bij aan de bloei van mensen

Een economie die gericht is op samenwerking, vertrouwen en wederkerigheid ondersteunt bovendien de bloei van mensen. Dit moet juist ook bij jongeren beginnen. Daarom richten Stichting Innovatie Economie-onderwijs en hoogleraar Lans Bovenberg zich op het veranderen van het traditionele economieonderwijs. Met dit project en de F.J.D. Goldschmeding leerstoel ‘Vernieuwing van Economieonderwijs’ van Lans Bovenberg aan Tilburg University is dit in de periode van 2015 tot 2021 door de Goldschmeding Foundation mogelijk gemaakt.

“Cijfers zijn belangrijk, maar het gaat uiteindelijk om wat leerlingen leren over hun leven.” Lans Bovenberg, hoogleraar Economie Tilburg University

Lesmethode ‘Mens & Economie’ en keuzekaternen

Er is vooral gewerkt aan de ontwikkeling van nieuw lesmateriaal voor de leiders van de toekomst. De door SIEO ontwikkelde economiemethode ‘Mens & Economie’ reikt jongeren op het VWO een moderne kijk op de economie aan. Deze biedt een consistent en samenhangend verhaal waarin alle domeinen en concepten van het nieuwe examenprogramma 2023 met elkaar worden verbonden. Daarnaast is er een aantal keuzekaternen, die naast elke andere VWO-lesmethode te gebruiken zijn: Economie & Ethiek, Gedragseconomie en Geld.

“Het gaat om Betekenisvol, Breed en Behapbaar economieonderwijs. Alle drie de B’s versterken relaties. Betekenisvol onderwijs verstevigt de relatie met het dagelijks leven van jongeren. Breed onderwijs intensiveert relaties tussen de sociale wetenschappen. Behapbaar onderwijs impliceert sterkere relaties tussen de geleerde begrippen.” Lans Bovenberg, hoogleraar Economie Tilburg University.

Over relaties: zie ook video onderaan deze pagina: ‘De economie gaat niet over geld’

Over behapbaar onderwijs: zie ook het video onderaan deze pagina: ‘De economie in 5 stappen’

 

2020: Introductie en scholenprogramma

In 2020 namen de eerste pilot-scholen de SIEO-methode in gebruik. Tegelijk wakkerde SIEO de interesse van economie-docenten voor het nieuwe gedachtengoed aan en liet hun leerlingen ermee kennis maken via de keuzekaternen. Dat lukte goed via een – dankzij Corona – nagenoeg volledig online scholenprogramma, waar ook vooraanstaande economen aan mee werkten. Ook zette SIEO in op samenwerking met een uitgever. Het doel was en blijft om zoveel mogelijk docenten en leerlingen, binnen de kaders van eindtermen en markt, te bewegen naar het nieuwe economische paradigma.

  • 16 Scholen zijn overgestapt op de SIEO-methode
  • Leraren op nog eens 45 extra scholen proberen het materiaal naast een andere methode uit
  • 185 Docenten schreven zich in voor vervolgscholing

 

2021: Verder met vernieuwing en inspiratie voor voorlopers

Het plan voor samenwerking met een uitgever werd op de valreep van het eind 2020 afgeronde project niet gerealiseerd. In 2021 hoopt SIEO in een vervolgproject via de keuzekaternen en het succesvolle scholenprogramma bredere verspreiding en gebruik van het gedachtengoed uit de lesmethode te realiseren. Ook heeft SIEO zich voorgenomen lesmateriaal voor HAVO te realiseren. Zo wordt ook alles gedaan om in de behoefte aan curriculum-vernieuwing en inspiratie bij docenten te voorzien en vele jongeren te bereiken.

Foto: Federico Feroldi

Uit het scholenprogramma van SIEO

De kern van de economie is samenwerking. Ieder mens is waardevol en creatief, maar ook beperkt als zij of hij volledig op zichzelf is aangewezen. Door met elkaar samen te werken en sterke en zwakke punten uit te ruilen, kunnen mensen hun talenten ontplooien ten behoeve van elkaar. Na de scheefgroei die heeft geleid tot de financiële crisis, is er behoefte aan een economie die zich niet alleen richt op individueel eigenbelang maar ook op ethiek, empathie, samenwerking en intrinsieke motivatie om zich in te zetten voor anderen.