Innovatie Economie-Onderwijs (afgerond 2021)

Het vak economie veranderen zodat scholieren leren waar de economie in essentie over gaat: over relaties, samenwerken en wederzijds belang

Elk jaar volgen honderdduizenden scholieren het vak economie. Zij leren vooral dat de economie draait om zaken als geld, winst en marktwerking. Economische principes die leerlingen helpen in hun dagelijks leven en in hun loopbaan blijven daarmee onderbelicht. 

 

Inzichten voor nieuw economieonderwijs

De laatste decennia heeft de economische wetenschap zich sterk ontwikkeld, onder andere door inzichten uit de psychologie en de biologie. Naast de financiële aspecten draait het in de economie ook om menselijke relaties. Met deze nieuwe inzichten kunnen het inlevingsvermogen en de dienstbaarheid van mensen toenemen, met als gevolg betere samenwerking tussen mensen en een sterkere economie.

 

Economie draait om relaties en draagt bij aan de bloei van mensen

Een economie die gericht is op samenwerking, vertrouwen en wederkerigheid ondersteunt bovendien de bloei van mensen. Dit moet juist ook bij jongeren beginnen. Daarom richten Stichting Innovatie Economie-onderwijs en hoogleraar Lans Bovenberg zich op het veranderen van het traditionele economieonderwijs. Met dit project en de F.J.D. Goldschmeding leerstoel ‘Vernieuwing van Economieonderwijs’ van Lans Bovenberg aan Tilburg University is dit in de periode van 2015 tot 2021 door de Goldschmeding Foundation mogelijk gemaakt.

 

Lesmethode ‘Mens & Economie’ en keuzekaternen

Er is vooral gewerkt aan de ontwikkeling van nieuw lesmateriaal voor de leiders van de toekomst. De door SIEO ontwikkelde economiemethode ‘Mens & Economie’ reikt jongeren op het VWO en HAVO een moderne kijk op de economie aan. Deze biedt een consistent en samenhangend verhaal waarin alle domeinen en concepten van het nieuwe examenprogramma 2023 met elkaar worden verbonden. Daarnaast is er een aantal keuzekaternen, die naast elke andere VWO-lesmethode te gebruiken zijn: Economie & Ethiek, Gedragseconomie en Geld.

“Een economie die gericht is op samenwerking, vertrouwen en wederkerigheid ondersteunt de bloei van mensen. Dit moet juist ook bij jongeren en het economie-onderwijs beginnen.”

– Lans Bovenberg, hoogleraar Economie Tilburg University
2020: Introductie en scholenprogramma

In 2020 namen de eerste pilot-scholen de SIEO-methode in gebruik. Tegelijk wakkerde SIEO de interesse van economie-docenten voor het nieuwe gedachtengoed aan en liet hun leerlingen ermee kennis maken via de keuzekaternen. Dat lukte goed via een – dankzij Corona – nagenoeg volledig online scholenprogramma, waar ook vooraanstaande economen aan mee werkten. Ook zette SIEO in op samenwerking met een uitgever. Het doel was en blijft om zoveel mogelijk docenten en leerlingen, binnen de kaders van eindtermen en markt, te bewegen naar het nieuwe economische paradigma. 16 scholen zijn overgestapt op de SIEO-methode. Leraren op nog eens 45 extra scholen proberen het materiaal naast een andere methode uit. 185 docenten schreven zich in voor vervolgscholing. Het plan voor samenwerking met een uitgever werd op de valreep van het eind 2020 afgeronde project niet gerealiseerd.

 

2021: Marktkansen voor de keuzekaternen als aanvullend lesmateriaal

In 2021 is een studie uitgevoerd om te achterhalen welke behoefte en ruimte er is in het voortgezet economie-onderwijs t.a.v. aanvullend economielesmateriaal vanuit het Mens- & Economie-gedachtengoed. De centrale vraag was of en hóe de bij de lesmethode ontwikkelde keuzekaternen van SIEO ingezet kunnen worden en onder welke condities. De keuzekaternen bleken in de beschikbare vorm niet direct geschikt als aanvullend lesmateriaal. Wel is er weinig soortgelijk inhoudelijk aanbod en er lijkt met name behoefte aan lesmateriaal over de onderwerpen ‘gedragseconomie’ en ‘ethiek’, niet alleen voor de boven-  maar ook voor de onderbouw.  Deze inzichten bieden een goed vertrekpunt voor een vervolgproject gericht op innovatie van het economieonderwijs in het voortgezet onderwijs.

Foto: Federico Feroldi